Een uur bij een familie berggorilla's is voor de meeste bezoekers de reden dat ze naar Oeganda komen. Het is een strak geregelde activiteit: het aantal bezoekers per familie ligt vast, de afstand ligt vast en de tijd ligt vast. Wat niet vastligt is de wandeling ernaartoe.
Wat een trekking inhoudt
Een trekking is een begeleide wandeling door bergregenwoud naar een gorillafamilie die aan menselijke aanwezigheid gewend is. Die gewenning, habituatie genoemd, kost twee tot drie jaar dagelijks contact voordat een familie bezocht mag worden.
De wandeling duurt tussen een half uur en zes uur, afhankelijk van waar de familie die nacht geslapen heeft. Bij de dieren geldt precies één uur.
Waar het kan
| Locatie | Gewende families | Karakter |
|---|---|---|
| Bwindi, Buhoma | Vier | Oudste sector, vlakste startpunten |
| Bwindi, Ruhija | Vier | Hoog gelegen, koel, rustig |
| Bwindi, Rushaga | Acht | Meeste keuze, ook habituation |
| Bwindi, Nkuringo | Drie | Zwaarste terrein, uitzicht op de Virunga's |
| Mgahinga | Eén | Acht permits per dag, gecombineerd met gouden apen |
De sector staat op het permit. Wisselen op de dag zelf kan niet, en de sectoren liggen uren rijden uit elkaar. De keuze van de sector bepaalt daarmee ook waar overnacht wordt.
Permits en tarieven
| Permit | Tarief | Toelichting |
|---|---|---|
| Gorillatrekking | 800 dollar | Buitenlandse bezoekers, hele jaar |
| Gorillatrekking, laagseizoen | 600 dollar | April, mei en november; niet verplaatsbaar |
| Gorilla habituation | 1500 dollar | Vier uur bij de familie, alleen Rushaga en Nkuringo |
| Gorilla habituation vanaf 2027 | 1800 dollar | Bepaald door de aankoopdatum, niet de trekdatum |
Van elk permit gaat twintig procent naar de gemeenschappen rond het park. Dat geld financiert scholen, waterpunten en compensatie voor gewasschade. Het is de belangrijkste reden dat stroperij rond Bwindi sterk is teruggelopen.
Wanneer boeken
Het aantal permits is hard begrensd: acht per familie per dag. Bwindi en Mgahinga samen geven daarmee ongeveer 160 permits per dag uit. In juli en augustus zijn die maanden vooraf weg.
- Juni tot september en de kerstperiode: zes tot twaalf maanden vooruit
- Januari tot februari: vier tot zes maanden
- Maart, oktober: drie maanden
- April, mei, november: vaak nog beschikbaar op korte termijn
Permits worden uitgegeven door de Uganda Wildlife Authority en zijn op naam gesteld. Reisorganisaties leggen ze vast met de paspoortgegevens van de reiziger.
Het verloop van de dag
- Zeven uur: aanmelden bij het parkkantoor van de sector
- Half acht: briefing over regels en verdeling over de families
- Acht uur: vertrek met ranger, gids en gewapende begeleiding
- Onderweg: contact met de trackers die de familie al gelokaliseerd hebben
- Aankomst: rugzakken worden op afstand achtergelaten, alleen camera mee
- Eén uur bij de familie
- Terugweg naar het startpunt, meestal korter dan de heenweg
- Uitreiking van het certificaat bij het parkkantoor
De regels bij de dieren
- Minimaal zeven meter afstand houden
- Mondmasker verplicht in de nabijheid van de dieren
- Geen flits
- Niet eten of drinken binnen zicht van de familie
- Stem laag houden en geen plotselinge bewegingen maken
- Bij een naderende gorilla: rustig achteruit, niet wegrennen
- Minimumleeftijd vijftien jaar
Conditie en uitrusting
Een gemiddelde conditie volstaat. Het terrein is steil en glad, en er wordt regelmatig buiten de paden om gelopen. Porters staan aan het startpunt en dragen voor ongeveer twintig dollar de rugzak en helpen bij het klimmen. Dat inhuren is voor veel dorpsbewoners een vaste inkomstenbron.
- Wandelschoenen met profiel en enkelsteun
- Lange broek die in de sokken kan
- Tuinhandschoenen tegen brandnetels en doornige takken
- Regenjas en waterdichte hoes voor de camera
- Minimaal twee liter water
Gorilla habituation
In Rushaga en Nkuringo bestaat een tweede programma: meelopen met onderzoekers die een familie aan mensen laten wennen. Deelnemers blijven vier uur bij de dieren in plaats van één, in groepen van maximaal vier personen. De families zijn minder rustig en de wandeling duurt langer, wat het programma zwaarder maakt en interessanter voor wie gedrag wil zien.
Oeganda of Rwanda
| Punt | Oeganda | Rwanda |
|---|---|---|
| Permit | 800 dollar | 1500 dollar |
| Reistijd vanaf de luchthaven | Negen tot elf uur of vliegen | Twee tot drie uur |
| Terrein | Dicht bergregenwoud, steil | Bamboe en open bos op vulkaanhellingen |
| Aantal families | Ongeveer twintig gewend | Ongeveer twaalf gewend |
| Combinatie | Vlot te combineren met savanne en chimpansees | Vaak als korte reis |
Wie alleen voor gorilla's komt en weinig tijd heeft, kiest vaak Rwanda. Wie een rondreis maakt waarin savanne, chimpansees en meren passen, komt bij Oeganda uit. Combineren kan ook: de grens bij Cyanika ligt op ongeveer een uur van Kisoro.
Veelgestelde vragen
Hoeveel kost een gorillapermit in Oeganda?
800 dollar voor buitenlandse bezoekers. In april, mei en november geldt een tarief van 600 dollar. In Rwanda kost hetzelfde permit 1500 dollar.
Hoe lang van tevoren moet een permit vastgelegd worden?
Voor juni tot september en de kerstperiode zes tot twaalf maanden. In de andere maanden volstaat drie tot zes maanden, en in het laagseizoen soms enkele weken.
Is er een garantie dat de gorilla's gezien worden?
Geen formele garantie, maar trackers lokaliseren de familie al voor de groep vertrekt. In de praktijk ligt de kans boven de vijfennegentig procent.
Wat gebeurt er bij ziekte op de dag zelf?
Bezoekers met koorts of luchtwegklachten worden geweigerd, omdat gorilla's vatbaar zijn voor menselijke virussen. In dat geval wordt doorgaans een deel van het permitbedrag terugbetaald.