Oeganda staat in de wereldtop van vogelbestemmingen, gemeten naar het aantal soorten per vierkante kilometer. Meer dan 1050 soorten zijn er vastgesteld, en dat aantal loopt nog op.
Waarom zoveel soorten
Het land ligt op een kruispunt. In het westen begint het Congolese regenwoud, in het oosten de Oost-Afrikaanse savanne, in het zuidwesten liggen bergen van meer dan vierduizend meter en in het centrum uitgestrekte papyrusmoerassen. Soorten uit al die zones komen in Oeganda samen, vaak op enkele uren rijden van elkaar.
De topsoorten
| Soort | Waar | Bijzonderheid |
|---|---|---|
| Schoenbekooievaar | Mabamba, Nijldelta | Ruim een meter hoog, jaagt vanuit stilstand |
| Great blue turaco | Bigodi, Kibale, Budongo | Zeventig centimeter, blauw met gele snavel |
| African green broadbill | Ruhija, Bwindi | Endeem van de Albertine Rift, moeilijk te vinden |
| Rwenzori turaco | Bwindi, Rwenzori | Bergbos boven de tweeduizend meter |
| Grijze kroonkraanvogel | Overal in moerassen | Nationaal symbool, staat op de vlag |
| Standard-winged nightjar | Noorden, in het broedseizoen | Mannetje met twee extreem verlengde slagpennen |
| Papyrus gonolek | Papyrusmoeras | Rood en zwart, alleen in papyrus |
De beste gebieden
- Bwindi, Ruhija: hoogste concentratie Albertine Rift endemen, waaronder de green broadbill
- Budongo, Royal Mile: bosvogels op ooghoogte langs een oude, brede boslaan
- Mabamba-moeras: papyrussoorten en de betrouwbaarste schoenbekplek van het land
- Queen Elizabeth: ruim zeshonderd soorten, van waadvogels tot roofvogels
- Semuliki: Congolese soorten die verder nergens in Oost-Afrika zitten
- Kidepo: droge savannesoorten, waaronder de struisvogel en de karmijnrode bijeneter
- Lake Mburo: acacia-savanne met soorten die elders in het land ontbreken
Endemen van de Albertine Rift
De Albertine Rift, de westelijke tak van de Oost-Afrikaanse slenk, kent ongeveer veertig endemische vogelsoorten. Vierentwintig daarvan zijn in Oeganda te zien, vrijwel allemaal in Bwindi en op de hellingen van het Rwenzorigebergte. Een gerichte tocht van drie dagen in Ruhija levert voor een geoefende waarnemer het merendeel op.
Uitrusting
- Verrekijker met acht- tot tienvoudige vergroting, objectief van 42 millimeter
- Veldgids: Birds of East Africa van Stevenson en Fanshawe is de standaard
- Telelens vanaf 400 millimeter voor wie fotografeert; in het bos telt lichtsterkte zwaarder
- Opnameapparaat of telefoon voor het vastleggen van geluiden
- Gedekte kleding zonder ritselend materiaal
Beste periode
November tot april is de sterkste periode. Palearctische trekvogels zijn dan aanwezig en veel residenten staan in broedkleed. Maart en april vallen samen met het regenseizoen, wat de activiteit verhoogt maar het lopen bemoeilijkt. Juni tot september geeft droger weer en minder soorten.
Veelgestelde vragen
Hoeveel vogelsoorten telt Oeganda?
Meer dan 1050, ongeveer de helft van alle soorten van het Afrikaanse continent, op een oppervlakte kleiner dan die van het Verenigd Koninkrijk.
Wat is de beste periode voor vogels?
November tot april, wanneer Europese trekvogels aanwezig zijn en veel soorten in broedkleed staan.
Is een aparte vogelgids nodig?
Voor wie soorten wil determineren wel. Oegandese vogelgidsen werken vooral op geluid en vinden daarmee soorten die anders gemist worden.