Nederlandstalige reisgids over Oeganda info@oegandareizen.be
Oegandareizen.beReisgids voor Oeganda

De berggorilla is de enige mensaap die in aantal toeneemt

Ruim duizend berggorilla's, verdeeld over twee gebieden. Het is een klein getal, maar het gaat de goede kant op. Wat achter die stijging zit en waarom een nieuwe telling zoveel werk kost.

Gepubliceerd op 2 juli 2026 door Lieselot Vermeiren

De berggorilla is de enige mensaap die in aantal toeneemt
De berggorilla is de enige mensaap die in aantal toeneemt

In de jaren tachtig werd gevreesd dat de berggorilla het niet zou halen. Schattingen kwamen toen uit op ongeveer 250 dieren in het Virungamassief. De laatste volledige tellingen brachten het totaal boven de duizend, verdeeld over Bwindi en de Virunga's.

Twee populaties

Berggorilla's leven op twee plekken ter wereld, gescheiden door ongeveer dertig kilometer landbouwgrond. De ene populatie zit in Bwindi Impenetrable National Park en het aangrenzende Sarambwe-reservaat in Congo. De andere in het Virungamassief, waar Oeganda, Rwanda en Congo aan elkaar grenzen.

2gescheiden populaties
1063geteld bij de laatste volledige telling
~50%leeft in Bwindi
0in dierentuinen ter wereld

Er leeft geen enkele berggorilla in gevangenschap. Pogingen daartoe in de twintigste eeuw mislukten alle. Wat er is, leeft in het wild.

Hoe een telling verloopt

Tellen gebeurt niet met camera's of vanuit de lucht, maar te voet. Teams doorkruisen het bos in evenwijdige lijnen en zoeken naar slaapnesten. Gorilla's bouwen elke avond een nieuw nest, dus een nestgroep geeft het aantal dieren van die nacht.

Bij elk nest worden haren en uitwerpselen verzameld voor DNA-analyse. Zo wordt voorkomen dat dezelfde familie twee keer geteld wordt en wordt zichtbaar hoe families zich verhouden. Een volledige telling neemt maanden in beslag en betrekt tientallen teams uit drie landen.

Wat de stijging verklaart

Waar het kwetsbaar blijft

Een populatie van duizend dieren op twee locaties is klein. Ziekte is de grootste zorg: gorilla's zijn vatbaar voor menselijke luchtwegvirussen, wat verklaart waarom bezoekers met verkoudheidsklachten geweigerd worden en waarom het mondmasker verplicht is.

Daarnaast is er ruimtegebrek. Bwindi is een eiland van bos in een dichtbevolkt landbouwgebied. Uitbreiding van het leefgebied is nauwelijks mogelijk, wat betekent dat de populatie op termijn tegen een plafond aanloopt.

Wat een bezoeker bijdraagt

Van de 800 dollar per permit gaat twintig procent naar de gemeenschappen rond het park. Dat bedrag maakt het verschil tussen bos als bedreiging en bos als bron van inkomen. Het is de reden dat het toerisme in dit specifieke geval geldt als een van de effectiefste beschermingsmaatregelen die er is.

Lieselot VermeirenReisredacteur van Oegandareizen.be. Reist sinds 2016 door Oost-Afrika en schrijft over natuurgebieden, vervoer en reisvoorbereiding. Werkt vanuit Gent.

Meer artikelen